Regulacje o cenach transferowych przejdą gruntowne modyfikacje

Już 1 stycznia 2019 r. zaczną obowiązywać zmienione regulacje dotyczące cen transferowych. Modyfikacjom ulegną m.in. definicje czy limity, po przekroczeniu których trzeba sporządzać dokumentację transakcji z podmiotami powiązanymi. Wszystkie przepisy w tym zakresie będą przeniesione do odrębnych rozdziałów w ustawach o PIT i o CIT.

Projekt nowelizacji ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw, który takie rozwiązania przewiduje, znajduje się już w Sejmie (druk sejmowy nr 2860). Większość przepisów tej noweli ma wejść w życie 1 stycznia 2019 r.

Spora część projektu poświęcona została modyfikacjom dotyczącym rozliczeń transakcji między podmiotami powiązanymi i stosowanym przez nie cenom transferowym. Jak podkreślają projektodawcy część zmian ma uprościć dotychczasowe rozwiązania, a cześć wynika z konieczności dostosowania prawa do zmieniającego się otoczenia gospodarczego.

Przepisy o cenach w odrębnym rozdziale

Zacznijmy od tego, że zarówno w ustawie o PIT, jak i w ustawie o CIT, wszystkie przepisy dotyczące podmiotów powiązanych i cen transferowych zostaną przeniesione do odrębnych rozdziałów. W ustawie o CIT ma to być rozdział 1a, w ustawie o PIT będzie to rozdział 4b. Ma to na celu uporządkować system, a podatnikom ułatwić korzystanie z odpowiednich regulacji. Modyfikacje tego obszaru obejmą praktycznie każdą dziedzinę, od definicji podmiotów powiązanych zaczynając na rozliczeniach i korekcie cen transferowych kończąc. Zatem obejmuje ona swoim zakresem kompleksowe uregulowanie tematyki cen transferowych. Jednocześnie, wprowadza się około 10 kluczowych definicji legalnych w celu ograniczenia potencjalnych sporów interpretacyjnych, które w przeszłości dotyczyły np. pojęcia transakcji.

Nowe definicje transakcji i znaczącego wpływu

I tak np. wprowadzona definicja transakcji kontrolowanej ma za zadanie zastąpić obecnie używane w regulacjach dotyczących cen transferowych pojęcia „transakcje oraz inne zdarzenia jednego rodzaju”. Zgodnie z nową definicją, transakcja kontrolowana oznacza identyfikowane na podstawie rzeczywistych zachowań stron działania o charakterze gospodarczym, w tym przypisywanie dochodów do zagranicznego zakładu, których warunki zostały ustalone lub narzucone w wyniku powiązań.

Ustawa wprowadza również szczegółową definicję pojęcia „znaczący wpływ”. Wprowadzenie tej definicji ma na celu określenie sytuacji, w której dwa podmioty mogą stać się podmiotami powiązanymi. Definicja znaczącego wpływu wskazuje trzy obszary, poprzez które jeden podmiot może wywierać znaczący wpływ na inne podmioty, przy czym może wystąpić sytuacja, w której dwa lub więcej warunków spełnionych jest łącznie. Chodzi w tym przypadku o znaczący wpływ wynikający z relacji właścicielskich (udział w kapitale, zyskach czy prawa głosu na poziomie co najmniej 25%), faktyczną zdolność osoby fizycznej do wpływania na decyzje podatnika a także powiązania o charakterze rodzinnym.

Mniejsze obowiązki dokumentacyjne

Projekt przewiduje podniesienie progów dokumentacyjnych, po przekroczeniu których powstaje obowiązek sporządzenia dokumentacji cen transferowych. Uproszczeniu ulega też sam mechanizm określenia progów. Na potrzeby obowiązku sporządzenia lokalnej dokumentacji cen transferowych określono dwie podstawowe wartości progów transakcyjnych – 10 mln zł oraz 2 mln zł. Oznacza to podniesienie progów, od których powstanie obowiązek sporządzenia dokumentacji cen transferowych dla danej transakcji. Przy czym powinna zostać wzięta pod uwagę wartość transakcji o charakterze jednorodnym, bez względu na liczbę dokumentów księgowych, dokonanych lub otrzymanych płatności oraz podmiotów powiązanych, z którymi zawierana jest transakcja kontrolowana. Doprecyzowano też, że określone w przepisach wartości progów nie uwzględniają podatku od towarów i usług.

Co stanowi bardzo dużą zmianę w stosunku dotychczasowych regulacji, nowe przepisy całkowicie wyłączają z obowiązku dokumentowania transakcje zawarte pomiędzy krajowymi podmiotami powiązanymi. Warunkiem zastosowania takiego wyłączenia jest, aby podmioty te nie korzystały z wskazanych w przepisach zwolnień w podatku dochodowym oraz nie poniosły straty podatkowej.

Nowa ustawa modyfikuje również regulacje dotyczące sporządzania grupowej dokumentacji cen transferowych – tzw. master file. Wprowadza mianowicie ten obowiązek dla podmiotów powiązanych, należących do grupy kapitałowej, dla której sporządzane jest skonsolidowane sprawozdanie finansowe i której skonsolidowane przychody przekroczyły 200 mln zł lub równowartość tej kwoty w innej walucie.

Co więcej przepisy wprowadzą możliwość realizacji obowiązku posiadania grupowej dokumentacji cen transferowych poprzez wykorzystanie w tym celu bezpośrednio dokumentacji sporządzonej przez inny podmiot z grupy, w tym również w języku angielskim. W efekcie podatnicy, którzy otrzymują taką dokumentację z grupy, nie będą już zobowiązani do sporządzenia jej we własnym zakresie (pod warunkiem zapewnienia jej zgodności z polskimi regulacjami).

Przepisy wskazują ponadto sposób przeliczania wartości określonych w walucie innej niż złote na walutę polską, poprzez użycie średniego kursu NBP obowiązującego w ostatnim dniu roboczym sprawozdawczego roku obrotowego poprzedzającego rok obrotowy, którego dotyczy grupowa dokumentacja cen transferowych.

Dłuższe terminy i deklaracje elektroniczne

Ustawodawca zamierza ponadto wydłużyć terminy na złożenie oświadczenia o sporządzeniu lokalnej dokumentacji cen transferowych oraz złożenie informacji o cenach transferowych. Terminy te mają być wydłużone z 3 do 9 miesięcy, licząc po zakończeniu roku podatkowego. Z kolei termin na sporządzenie grupowej dokumentacji cen transferowych będzie jeszcze dłuższy i wyniesie 12 miesięcy po zakończeniu roku podatkowego. Wydłużenie terminu na przygotowanie dokumentacji cen transferowych oznacza danie podatnikom dodatkowych 6 miesięcy na jej sporządzenie.

W celu uproszczenia, w nowych przepisach przewidziano zastąpienie obowiązku składania przez podatników sprawozdań CIT/TP lub PIT/TP prostszym i bardziej przyjaznym dla podatników raportowaniem cen transferowych w formie elektronicznej. Nowy przepis ma wprowadzić obowiązek składania w terminie do końca dziewiątego miesiąca po zakończeniu roku obrotowego przez podatników, zobowiązanych do przygotowania dokumentacji cen transferowych, informacji o cenach transferowych (TP-R). Informacja będzie miała formę elektroniczną, co ma ułatwić podatnikom jej składanie oraz umożliwić efektywną analizę złożonych informacji przez właściwy organ.

Oświadczenie o sporządzeniu lokalnej dokumentacji cen transferowych

Planowane jest utrzymanie obowiązku sporządzenia oświadczenia o sporządzeniu lokalnej dokumentacji cen transferowych, z tym, że podmiotem obowiązanym do podpisania takiego oświadczenia będzie kierownik jednostki (lub wszystkie osoby uprawnione do reprezentacji podatnika, jeśli kierowników jest więcej albo nie można go ustalić) i zostanie odebrana możliwość realizacji tego obowiązku przez pełnomocnika.

Uproszczenia dla pożyczek i usług o niskiej wartości dodanej

W nowych, kompleksowych przepisach o cenach transferowych, wprowadza się uproszczone rozwiązania (ang. safe harbours), których zastosowanie przez podatnika skutkowało będzie uznaniem ceny lub elementu ceny za rynkową. Skorzystanie z takiego rozwiązania z jednej strony zapewnia podatnikom ochronę przed zakwestionowaniem ceny przez organ podatkowy, a z drugiej strony podatnik zostanie zwolniony w dużym stopniu z obowiązków dokumentacyjnych w tym zakresie (brak konieczności sporządzania analizy porównawczej). Takie rozwiązania są przewidziane dla dwóch rodzajów transakcji, tj. pożyczek oraz usług o niskiej wartości dodanej. Wprowadzenie tej regulacji uzasadnione jest uproszczeniem dla podatników, zawierających transakcje o charakterze rutynowym, niepowodujących istotnego ryzyka zaniżenia dochodu i nie wymagających w związku z tym dodatkowego wykazania zgodności warunków takich transakcji z warunkami rynkowymi.

Warto podkreślić, że uproszczenia mają dotyczyć pożyczek spełniających łącznie kilka warunków. Przede wszystkie łączna wartość kapitału wszystkich pożyczek od podmiotów powiązanych (rozumianych również jako kredyty lub emisje obligacji), kalkulowana rozłącznie w odniesieniu do pożyczek udzielonych i otrzymanych, utrzymywana w trakcie roku obrotowego wynosić ma nie więcej niż 20 mln zł lub równowartość tej kwoty, przy czym na potrzeby kalkulacji limitu trzeba będzie zsumować wartości kapitału (bez odsetek) pozyskanego albo udzielonego finansowania, niezależnie od jego formy (tj. łącznie pożyczki, kredyty i emisje obligacji). Dodatkowo pozyskaniu albo udzieleniu finansowania nie będą mogły towarzyszyć dodatkowe opłaty, inne niż odsetki.

Metody wyznaczania ceny rynkowej

Przepisy nowelizacji określają katalog metod, którymi posługiwać się mogą organy podatkowe i podatnicy na potrzeby weryfikacji ceny transferowej, aby zapewnić jej wysokość na takim poziomie, jaki ustaliłyby podmioty niepowiązane. Jednocześnie regulacja wskazuje, że do weryfikacji ceny transferowej pod kątem zgodności z zasadą ceny rynkowej trzeba będzie wykorzystać tę metodę, która jest najbardziej odpowiednią metodą w danych okolicznościach, przy uwzględnieniu między innymi warunków ustalonych lub narzuconych pomiędzy podmiotami powiązanymi, dostępności informacji niezbędnych do prawidłowego zastosowania metody oraz specyficznych kryteriów jej zastosowania. Takich metod jest pięć. Możliwe jest bowiem stosowanie metody porównywalnej ceny niekontrolowanej, metody ceny odprzedaży, metody koszt plus, metody marży transakcyjnej netto oraz metody podziału zysku. Niezależnie od tego, projekt przewiduje zastosowanie, w uzasadnionych przypadkach, innych niż wymienione w ustawie metod, w tym technik wyceny, do określania przychodów lub kosztów uzyskania przychodów podatnika z transakcji kontrolowanych, co umożliwi organom podatkowym łatwiejszą weryfikację zgodności warunków ustalonych pomiędzy podmiotami powiązanymi z warunkami rynkowymi. Nowe przepisy mają też wprowadzić jednoznaczną regułę, że korekta cen transferowych stanowi odpowiednio przychód lub koszt uzyskania przychodów i jest ujmowana w roku, którego dotyczy – o ile spełnione są określone warunki.

Masz pytanie? Skontaktuj się z autorem

Zapisz się na newsletter

Otrzymasz informacje o nowych artykułach, usługach oraz alertach.

FreshMail.pl