2.1. Znaczenie cen transferowych w nowej polityce kontrolnej władz skarbowych

Minister finansów uznał, że jednym z priorytetowych zadań administracji podatkowej w 2016 r. powinny być wzmożone kontrole z zakresu prawidłowości ustalania cen transferowych między podmiotami powiązanymi. Kontrole celowane w duże podmioty o międzynarodowych powiązaniach mają zwiększyć dochody budżetowe poprzez przeciwdziałanie przenoszeniu zysków za granicę i w efekcie zredukować lukę podatkową. Kontrola cen transferowych była zresztą wśród priorytetów kontroli skarbowej także w poprzednich latach i niewątpliwie będzie nim także w 2017 r. Tym, na co warto w tym kontekście zwrócić uwagę, jest wzrost szczegółowości kontroli oraz rosnąca wysokość dodatkowego podatku, który w wyniku kontroli muszą dopłacić podatnicy.

Pod koniec 2015 roku opublikowano komunikat, w którym resort finansów informował, że minister finansów przyjął jako jeden z priorytetów w 2016 roku weryfikację cen transferowych w podmiotach powiązanych. Równocześnie informował, że spółki, które zdecydują się na dobrowolną korektę deklaracji podatkowej, będą mogły skorzystać z obniżki odsetek za zaległy podatek o 50%. Złożenie korekty deklaracji może nastąpić bez uzasadnienia przyczyny.

Resort wyjaśniał także, że każda transakcja powinna odpowiadać naturalnym warunkom rynkowym – między innymi jej cena powinna być zbliżona do ceny rynkowej. Często bowiem w praktyce spółka córka płaci spółce matce (lub innej w grupie) za określone dobro lub usługę (na przykład za korzystanie z logotypu czy za usługę doradczą) wyższą lub nawet znacznie wyższą kwotę, niż wynosi jej wartość rynkowa. Na takiej praktyce traci budżet państwa, bo firma wykazuje fakturę w kosztach uzyskania przychodu, zmniejszając swoją podstawę opodatkowania i odprowadza do budżetu państwa mniejsze podatki. Działając w taki sposób, przedsiębiorstwo narusza przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. I to właśnie w związku z narastaniem liczby takich transakcji Ministerstwo Finansów przyjęło, że w 2016 roku kontrola cen w podmiotach powiązanych będzie jednym z priorytetów administracji skarbowej.

Resort finansów powołał też Zespół Zadaniowy do spraw Kontroli Podmiotów Powiązanych odpowiedzialny za opracowanie strategii kontroli cen  transferowych przez  urzędy  skarbowe,  jak  również  wyspecjalizowane  zespoły  kompetencyjne w największych urzędach kontroli skarbowej, które wyposażono w narzędzia niezbędne do sporządzania analiz rynkowych (tzw. analiz benchmarkingowych).

Z dokumentów Ministerstwa Finansów wynika, że wzmożone kontrole w zakresie cen transferowych mają zapobiegać transferowi zysków poza granice Polski i tym samym zapobiegać ucieczce przed opodatkowaniem w kraju przez podmioty z powiązaniami międzynarodowymi. To nie tylko efekt zmian w polityce podatkowej, ale także wniosków, które fiskus wyciągnął po kontrolach Najwyższej Izby Kontroli, która krytycznie oceniła częstotliwość i sposób przeprowadzania takich kontroli, a także niski poziom przygotowania urzędników przeprowadzających kontrole podmiotów powiązanych. Efektem był nie tylko wzrost już w pierwszym półroczu 2016 roku liczby prowadzonych w tym obszarze kontroli, ale także intensyfikacja szkoleń personelu wyznaczonego do ich prowadzenia.

Równocześnie resort finansów poinformował, że w wyniku zakończonych postępowań w obszarze cen transferowych i optymalizacji podatkowej kontrola skarbowa zidentyfikowała wiele technik ustalenia warunków transakcji w ramach grup kapitałowych skutkujących niewykazywaniem dochodów albo wykazywaniem dochodów niższych od tych, jakich należałoby oczekiwać, gdyby takie powiązania nie występowały. Ujawnione nieprawidłowości, potwierdzone w toku kontroli instancyjnej i sądowej oraz w postaci korekt deklaracji podatkowych, dotyczyły m.in.:

  • transakcji sprzedaży posiadanych udziałów w spółce o.o w łańcuchu podmiotów powiązanych – w celu sztucznego podwyższenia księgowej wartości tych udziałów do wysokości ceny uzyskanej ze sprzedaży podmiotowi niezależnemu, tym samym w celu uniknięcia powstania dochodu podatkowego;
  • jednorazowej dużej umowy – zawartej z większościowym akcjonariuszem, dotyczącej przyszłych przepływów finansowych, której faktycznym celem było zapewnienie zagranicznej spółce matce udziału w zysku ze sprzedaży akcji innej spółki, a dla kontrolowanego – powstania straty podatkowej;
  • nierynkowej wysokości opłaty licencyjnej, jaką na podstawie umowy licencjobiorca (podmiot kontrolowany) zobowiązał się uiszczać na rzecz licencjodawcy, zagranicznego udziałowca, której zmniejszenie tylko o 1% spowodowało znaczną korektę deklarowanych kosztów podatkowych;
  • nieprawidłowego klucza podziału kosztów/alokacji zysków w podmiocie krajowym na skutek nieprawidłowego przyporządkowania funkcji i ponoszonych ryzyk przez centralę i polski oddział;
  • udzielania pożyczek lub gwarancji pomiędzy podmiotami powiązanymi na warunkach korzystniejszych niż obowiązujące na rynku, tj. bez należnego wynagrodzenia pożyczkodawcy oraz z okresem spłaty kilkudziesięciu lat.

Warto także pamiętać, że 1 marca 2017 r. zaczną obowiązywać przepisy ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, które nie tylko reorganizują urzędy skarbowe, urzędy kontroli skarbowej i urzędy celne, ale także zmieniają niektóre reguły dotyczące kontroli. Przede wszystkim kontrolę w zakresie przestrzegania prawa podatkowego będzie sprawował urząd skarbowo-celny (naczelnik urzędu). Pojawi się m.in. uprawnienie resortu finansów do zmiany właściwości miejscowej naczelnika urzędu celno-skarbowego w stosunku do podatników i płatników o istotnym znaczeniu gospodarczym, a każdy naczelnik urzędu celno-skarbowego będzie uprawniony do prowadzenia kontroli w całej Polsce, niezależnie od siedziby kontrolowanego.

Wszystko to sprawia, że ryzyko związane z prowadzonymi przez przedstawicieli fiskusa kontrolami w obszarze dokumentacji związanej z podmiotami powiązanymi (cenami transferowymi) rośnie.

 

Powrót do spisu treści ⇒

Zapisz się na newsletter

Będziesz otrzymywać informacje o nowych artykułach, usługach oraz alertach.

Zapoznałem się z informacją prawną oraz warunkami użytkowania publikacji

FreshMail.pl